I. KHÁI QUÁT CHUNG
1. Tên nước: Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên, tên thường gọi là Triều Tiên.
2. Ngày Quốc khánh: 9/9
3. Thủ đô: Bình Nhưỡng
4. Vị trí địa lý: Nằm ở nửa Bắc Bán đảo Triều Tiên; phía Đông và Tây giáp biển; phía Bắc giáp Trung Quốc (1.300 km) và Nga (16 km); phía Nam là giới tuyến quân sự với Hàn Quốc chạy theo vĩ tuyến 380 Bắc.
5. Diện tích: 122.762 km2 (toàn bán đảo: 222.209 km2)
6. Dân số: 26,16 triệu người
7. Dân tộc: Một dân tộc Triều Tiên (Hàn Quốc gọi là dân tộc Hàn)
8. Tôn giáo: Phật giáo, Thiên chúa giáo, Thanh đạo giáo
9. Ngôn ngữ chính thức: Tiếng Triều Tiên, lấy giọng Bình Nhưỡng làm chuẩn
10. Đơn vị tiền tệ: KPW (1usd = 8.000 kpw; giá thị trường)
11. Chế độ chính trị:
- Thể chế nhà nước: Triều Tiên là nước xã hội chủ nghĩa.
- Danh sách các đảng lớn, đảng cầm quyền (hoặc liên minh cầm quyền): Đảng Lao động Triều Tiên là đảng cầm quyền duy nhất tại Triều Tiên (thành lập ngày 10/10/1945). Ngoài Đảng Lao động, Triều Tiên còn có hai đảng khác là Đảng Thanh hữu Thiên đạo giáo Triều Tiên và Đảng Dân chủ Xã hội nhưng hai đảng này chỉ tồn tại về mặt hình thức.
Kể từ khi thành lập đến nay, Đảng Lao động Triều Tiên đã họp 09 kỳ
Đại hội. Chủ trương chung khẳng định kiên trì nguyên tắc Đảng Lao động Triều Tiên là chính đảng cầm quyền, lãnh đạo duy nhất; nhấn mạnh tập trung xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh thông qua tăng cường đoàn kết thống nhất trong Đảng, củng cố vững chắc hơn nữa tổ chức Đảng tại cấp cơ sở, cải thiện một cách cơ bản về hình thức và phương pháp tuyên truyền, giáo dục tư tưởng của Đảng theo hướng gần gũi với người dân và sát với thực tiễn; nhấn mạnh cần đề cao kỷ luật và sự giám sát của Đảng đi đôi với đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng tư tưởng, lý luận để nâng cao tiêu chuẩn và năng lực cho đảng viên. Đại hội IX Đảng Lao động Triều Tiên (3/2026) xác định lấy đường lối xây dựng đảng 05 điểm của Chủ tịch Kim Jong Un làm kim chỉ nam về tư tưởng và lý luận cũng như giải quyết các vấn đề phát sinh trong công tác xây dựng Đảng.
12. Lãnh đạo chủ chốt hiện nay:
+ Đ/c Kim Jong Un (Kim Châng Ưn): Nguyên thủ, Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên (từ tháng 1/2021, tiếp tục được suy tôn tháng 3/2026), Chủ tịch Quốc vụ (từ tháng 6/2016, tiếp tục được suy tôn tháng 3/2026), Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị (từ tháng 4/2012), Chủ tịch Quân ủy Trung ương (từ tháng 4/2012), Nguyên soái (từ tháng 7/2012), Người đại diện tối cao của toàn thể nhân dân (từ tháng 4/2019), Lãnh đạo tối cao của Nhà nước (từ tháng 4/2019), Tư lệnh tối cao các lực lượng vũ trang nhân dân (từ tháng 4/2019).
+ Đ/c Pak Thae Song (Pắc The Sâng): Ủy viên Thường vụ Bộ chính trị (từ tháng 12/2024), Thủ tướng Nội các (từ tháng 12/2024, tiếp tục được bầu làm Thủ tướng Nội các tháng 3/2026).
+ Đ/c Jo Yong Won (Chô Yông Uôn): Ủy viên Thường vụ Bộ chính trị, Chủ tịch Uỷ ban Thường vụ Hội nghị Nhân dân tối cao kiêm Chủ tịch Hội nghị Nhân dân tối cao (tương đương chức danh Chủ tịch Quốc hội của Việt Nam, từ tháng 3/2026).
+ Đ/c Choe Son Hui (Chuê Sơn Hi): Ủy viên Bộ Chính trị (từ tháng 12/2024), Bộ trưởng Bộ Ngoại giao (từ tháng 6/2022, được bầu lại tháng 3/2026).
II. TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI
Tình hình chính trị Triều Tiên duy trì ổn định. Triều Tiên tiếp tục tăng cường đoàn kết nội bộ dưới sự lãnh đạo của Đảng Lao động Triều Tiên, đứng đầu là Tổng Bí thư Kim Châng Ưn. Triều Tiên tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Đảng Lao động Triều Tiên (2/2026), xác định 5 năm tới là giai đoạn ổn định, củng cố và phát triển nền kinh tế về chất; khẳng định nhiệm vụ cơ bản xây dựng kinh tế xã hội chủ nghĩa là phát triển những thành tựu đạt được trong nhiệm kỳ Đại hội Đảng VIII, thực hiện Kế hoạch kinh tế quốc gia 5 năm giai đoạn mới (2026-2030), thiết lập nền tảng kinh tế tăng trưởng ổn định, bền vững và cải thiện đời sống nhân dân trên cơ sở tiếp tục kế thừa tư tưởng “lấy dân làm gốc”, “nhất tâm đoàn kết” và “tự lực cánh sinh”.
Triều Tiên tập trung tái cơ cấu nền kinh tế; tiếp tục nâng cao năng lực quốc phòng, phát triển vũ khí chiến lược, khẳng định vị thế quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân; thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ và mở rộng quan hệ đối ngoại. Triều Tiên đề ra Kế hoạch phát triển kinh tế quốc gia 5 năm giai đoạn 2026 - 2030; tập trung phát triển ngành công nghiệp then chốt như luyện kim, hóa chất; đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy lĩnh vực công nghệ thông tin, thương mại quốc tế và du lịch; tăng cường nghiên cứu và phát triển các công nghệ lõi, vận hành các ngành công nghiệp mới và công nghệ tiên tiến; tập trung chính sách phát triển địa phương và xây dựng nông thôn trong Kế hoạch 5 năm mới.
III. CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI
Tại Đại hội IX Đảng Lao động, Triều Tiên khẳng định mọi hoạt động đối ngoại phải được thực hiện triệt để trên nguyên tắc bảo vệ lợi ích quốc gia; Đảng và Chính phủ Triều Tiên luôn trung thành với việc bảo vệ Hiến pháp; tích cực thúc đẩy việc xây dựng một thế giới đa cực hướng tới tự chủ, chính nghĩa, đảm bảo hòa bình và an ninh của khu vực cũng như trên thế giới. Triều Tiên sẽ không ngừng mở rộng và phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác truyền thống với các nước láng giềng lên tầm cao mới, đồng thời tích cực triển khai các hoạt động chính trị, ngoại giao và giao lưu hợp tác nhằm tăng cường quan hệ với các quốc gia phản đế, tự chủ.
Triều Tiên tham gia Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) năm 2000, ký văn kiện tham gia Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á năm 2008. Triều Tiên là thành viên của các tổ chức quốc tế: Liên hợp quốc, Phong trào Không liên kết, Tổ chức Y tế thế giới, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc.
IV. QUAN HỆ VỚI VIỆT NAM
1. Quan hệ chính trị:
- Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao: 31/01/1950
- Thông tin về cơ quan đại diện tại mỗi nước: ta có Đại sứ quán Việt Nam tại Triều Tiên và phía Bạn có Đại sứ quán Triều Tiên tại Việt Nam.
- Các mốc chính/lớn trong quan hệ hai nước:
+ Việt Nam và Triều Tiên thiết lập quan hệ ngoại giao: ngày 31/01/1950.
+ Tháng 1 năm 1955, Chính phủ Việt Nam quyết định đặt Đại sứ quán Việt Nam tại Bình Nhưỡng và đến tháng 4 năm 1955, Chính phủ Triều Tiên đặt Đại sứ quán tại Hà Nội.
+ Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm hữu nghị chính thức Triều Tiên (7/1957).
+ Chủ tịch Kim Nhật Thành thăm hữu nghị Việt Nam (12/1958), hai bên thông qua Tuyên bố chung Triều Tiên-Việt Nam và ký kết Hiệp định mậu dịch giữa Việt Nam và Triều Tiên.
+ Thủ tướng Việt Nam Phạm Văn Đồng thăm Triều Tiên (6/1961), hai nước ký kết Hiệp ước hữu nghị và hợp tác giữa nước Việt Nam dân chủ cộng hòa và Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên (1961).
+ Chủ tịch nước Trần Đức Lương thăm Triều Tiên (5/2002). Cũng trong năm 2002, hai bên đã ký kết Hiệp định vận tải biển (3/6/2002), Hiệp định thương mại (3/5/2002), Hiệp định tương trợ tư pháp (3/5/2002), Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư (3/5/2002), Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (3/5/2002).
+ Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh thăm hữu nghị chính thức Triều Tiên (10/2007).
+ Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc vụ Triều Tiên Kim Jong Un thăm hữu nghị chính thức Việt Nam (3/2019).
+ Tổng Bí thư Tô Lâm thăm cấp Nhà nước tới Triều Tiên và dự Kỷ niệm 80 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên (10/2025).
- Khuôn khổ quan hệ: quan hệ hữu nghị truyền thống.
- Các đoàn Triều Tiên thăm Việt Nam gồm:
Thủ tướng Kim Nhật Thành (27/11-3/12/1958); Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Kim Yong Nam (01/1992); Bộ trưởng chủ nhiệm Ủy ban kinh tế đối ngoại Ly Sơng Te (4/1996); Phó Thủ tướng Công Chin The (4/1997); Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Triều Tiên Pec Nam Sun (3/2000); Chủ tịch Hội nghị nhân dân tối cao Chuê The Bốc thăm Việt Nam (4/2001); Chủ tịch Uỷ ban Thường vụ Hội nghị nhân dân tối cao Triều Tiên Kim Yong Nam (7/2001); Thủ tướng nội các Triều Tiên Kim Yong Il (10/2007); Bộ trưởng Bộ Bảo vệ an ninh nhân dân Chu Sang Sâng (25-27/6/2008); Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Pac Ưi Chun (7/2008, 7/2010); Ủy viên dự khuyết BCT, Bí thư TW Đảng, Trưởng Ban Quốc tế Kim Yêng In (8-10/12/2010); Ủy viên dự khuyết BCT, Bí thư TW Đảng, Trưởng Ban Quốc tế Kim Yêng In (9-13/6/2012), Chủ tịch Ủy ban thường vụ Hội nghị nhân dân tối cao Triều Tiên Kim Yêng Nam (5-7/8/2012); Bộ trưởng Ngoại giao Ri Su Yong (8/2014); Bộ trưởng Bộ Các lực lượng vũ trang nhân dân Triều Tiên Pak Yong Sik (11/2018); Bộ trưởng Ngoại giao Ri Yong Ho (12/2018); Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên, Chủ tịch Quốc vụ Triều Tiên Kim Jong Un (3/2019); Trưởng Ban Quốc tế Đảng Lao động Triều Tiên Kim Song Nam (3/2024).
- Các đoàn ta thăm Triều Tiên gồm:
Chủ tịch Hồ Chí Minh (08-12/7/1957); Thủ tướng Phạm Văn Đồng (6/1961); Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Võ Chí Công dự Quốc khánh Triều Tiên và trao Huân chương Sao vàng cho Chủ tịch Kim Nhật Thành (09/9/1988); Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cầm (5/1997); Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Dy Niên (8/2000); Chủ tịch nước Trần Đức Lương (5/2002); Chủ nhiệm UB Dân tộc của Quốc hội Tráng A Pao (12/2003); Trưởng Ban đối ngoại TW Đảng Nguyễn Văn Son (7/2006); Chủ tịch Mặt trận tổ quốc Phạm Thế Duyệt (9/2007); Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh (16-18/10/2007); Bộ trưởng Bộ Công an Lê Hồng Anh (10/2008, 4/2011); Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương Hoàng Bình Quân (10/2011); Bí thư TW Đảng, Chủ tịch Mặt trận tổ quốc Việt Nam Huỳnh Đảm (12/2012); Bí thư TW Đảng, Chánh văn phòng Trung ương Trần Quốc Vượng (25-31/7/2013); Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh (2/2019); Tổng Bí thư Tô Lâm thăm cấp Nhà nước tới Triều Tiên (10/2025)
2. Hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư:
Hai bên duy trì cơ chế Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác kinh tế và khoa học kỹ thuật Việt Nam - Triều Tiên (từ những năm 80), lần gần đây nhất là kỳ họp lần thứ 9 tổ chức tại Hà Nội (tháng 11/2014).
3. Các lĩnh vực hợp tác khác:
Trong những năm 60 và 70 của thế kỷ trước Triều Tiên đã giúp Việt Nam đào tạo hàng trăm sinh viên. Từ 2013, 2 năm 1 lần, Bộ Văn hoá của Việt Nam đều cử đoàn nghệ thuật sang Triều Tiên dự Liên hoan nghệ thuật mùa Xuân Bình Nhưỡng. Đoàn Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam sang thăm Triều Tiên và biểu diễn hữu nghị (10 - 16/4/2019). Năm 2022, do dịch Covid-19, Việt Nam chỉ gửi bài ghi hình để tham dự Liên hoan nghệ thuật theo hình thức trực tuyến. Năm 2026, Việt Nam cũng đã gửi bài ghi hình để tham dự Liên hoan nghệ thuật theo hình thức trực tuyến. Năm 2019, Đoàn võ thuật Việt Nam (9/2019) và đoàn đội tuyển bóng đá Hà Nội FC (10/2019) sang thăm và giao lưu với Triều Tiên. Mới đây nhất, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam đã đón đoàn các võ sư Taekwondo Triều Tiên sang biểu diễn tại Việt Nam (tháng 4/2025) và đoàn Ban Tổ chức Liên hoan nghệ thuật mùa Xuân Bình Nhưỡng (tháng 12/2025).
4. Cộng đồng người Việt Nam tại sở tại: tại Triều Tiên không có cộng đồng người Việt Nam.
5. Các hiệp định, thỏa thuận, văn bản hợp tác đã ký kết:
Hai nước đã ký nhiều Hiệp định quan trọng như: Hiệp định hợp tác văn hóa (11/1957), Hiệp định hợp tác Khoa học kỹ thuật (10/1958), Hiệp ước hữu nghị và hợp tác giữa nước Việt Nam dân chủ cộng hòa và Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên (1961), Hiệp định thương mại và hàng hải (12/1962), Hiệp định hỗ tương y tế (12/1966), Hiệp định miễn thị thực cho hộ chiếu ngoại giao và công vụ (9/1969), Hiệp định hợp tác vận tải hàng không dân dụng (01/1997), Hiệp định vận tải biển (03/5/2002), Hiệp định thương mại (03/5/2002), Hiệp định tương trợ tư pháp (03/5/2002), Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư (03/5/2002), Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (03/5/2002)./.
Tháng 3/2026